Wpisz czego szukasz i naciśnij enter. Aby zrezygnować wciśnij Esc.

Brante Partners członkiem klastra nanotechnologii – Śląskiego Klastra „NANO”

Od niedawna Brante Partners jest członkiem inicjatywy klastrowej o nazwie Śląski Klaster Nanotechnologiczny (nanoslask.pl). Wraz z ponad czterdziestoma podmiotami, zarówno przedsiębiorstwami jak i jednostkami naukowymi, wspólnie działamy na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w dziedzinie nanotechnologii w regionie Górnego i Dolnego Śląska. W niniejszym wpisie przybliżymy Wam ideę klastrów oraz ich działalność w Polsce.

Czym są klastry?

Ostatnio o klastrach zaczyna się pisać i mówić w Polsce coraz więcej. Wynika to z prostego faktu, otóż klastrów w naszym kraju przybywa. Według definicji Portera klaster to „geograficzne skupisko wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji (na przykład uniwersytetów, jednostek normalizacyjnych i stowarzyszeń branżowych) w poszczególnych dziedzinach, konkurujących między sobą, ale również współpracujących.”. Należy dodać, że jedną z cech charakterystycznych klastrów jest skupienie się na wybranej branży (i jej pokrewnych) np. nanotechnologii (ale może to być także klaster drzewny, ICT, itd.). Często mniejsi gracze grupują się wokół podmiotu dominującego jak w przypadku np. Toyota City.

Klastry można zatem porównać do drużyny sportowej. Z jednej strony zawodnicy zmuszeni są do współdziałania i kooperacji, gdyż tylko przemyślana gra całej drużyny może zapewnić sukces. W momencie kontuzji lub gorszej dyspozycji jednego z graczy powodzenie całej grupy może zostać zachwiane. Mamy do czynienia z efektami synergii, umiejętności każdego uczestnika po połączeniu mogą przynieść większy efekt niż działalność indywidualna. Współpraca stanowi zatem fundament dla dobrych wyników drużyny. Z drugiej jednak strony każdy zawodnik gra dla siebie, pracuje na własne nazwisko, miejsce w historii sportu oraz walczy o kontrakty reklamowe będące źródłem jego dochodu. Ten wymiar, czyli indywidualność każdej jednostki, powoduje silną presję na własne doskonalenie i rozwój, co natomiast przekłada się na wyniki całej drużyny.

Do najbardziej znanych klastrów należy z pewnością Dolina Krzemowa (USA), która skupia 6 tys. firm i ponad 1 mln pracowników. Wśród ciekawych przykładów można wskazać zrzeszający 1,8 tys. producentów win Klaster Południowo-Australijski (Klaster Win z Australii).

Klastry w Polsce

W 2012 roku było w Polsce ok. 210 klastrów, aktualnie ich ilość przekracza 250 (na poniższym rysunku pokazane zostało geograficzne rozmieszczenie klastrów). W Polsce praktycznie jedynym aktem urzędowym dotyczącym klastrów (m.in. definicji klastra czy koordynatora klastra) jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 2 grudnia 2006 r. (z późniejszymi zmianami) w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej niezwiązanej z programami operacyjnymi. Brakuje jednak przepisów, które określałyby w szczególny sposób zasady funkcjonowania i współpracy firm w ramach klastrów. Najczęściej działają one jako stowarzyszenia albo spółki prawa handlowego (zgodnie z zasadami przewidzianymi przez Kodeks cywilny lub Kodeks spółek handlowych). Jednak ważniejsze od formalnych ram istnienia są relacje nieformalne. Zakładają je przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność w tej samej branży, na jednym terenie. Najbardziej rozpoznawalnym w Polsce klastrem jest Dolina Lotnicza (Stowarzyszenie Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego na Podkarpaciu).

Klastry w Polsce
Rozmieszczenie klastrów w Polsce
Źródło: www.pi.gov.pl

Inwestycje klastrów

Dzięki działalności klastrów udaje się realizować znaczące inwestycje. Za dobry przykład może posłużyć Polski Innowacyjny Klaster Medyczny PIKMED. Realizuje on zadania inwestycyjne na rzecz Szpitala Specjalistycznego im. Henryka Klimontowicza w Gorlicach, który stanowi jego szpital referencyjny. Do tej pory zrealizowano tam projekty na ponad 30 mln zł. Analizując potrzeby medyczne w swoim obszarze działania szpital planuje utworzenie Centrum Opieki Nad Osobami Starszymi w skład centrum wejdzie: Oddział Geriatrii, Oddział Medycznej Opieki Paliatywnej, Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, Oddział Psychiatrii Geriatrycznej i Oddział Rehabilitacji Geriatrycznej.

Dwa i pół miliona złotych kosztowała natomiast budowa zakładu do termowania drewna w Tułowicach. To inwestycja realizowana przez spółkę Śląski Klaster Drzewny.

Przyszłość klastrów

W 2012 roku grupa robocza ds. polityki klastrowej PARP wskazała kierunki i założenia polityki klastrowej w Polsce do 2020 roku, na ich podstawie określono plan rozwoju polskich klastrów.

Jednym z głównych założeń nowej polityki klastrowej jest wyłonienie na podstawie konkursów Kluczowych Klastrów Krajowych (KKK) oraz Kluczowych Klastrów Regionalnych. Zasady wyłaniania klastrów przewodnich są obecnie w trakcie konsultacji społecznych. Z założeń resortu gospodarki przedstawionych do konsultacji wynika, że o status KKK ubiegać się będą mogły klastry złożone co najmniej z 51 podmiotów, w których przedsiębiorstwa stanowią co najmniej 70 proc., a pięć z nich to przedsiębiorstwa średnie lub duże. Klastry ubiegające się status KKK powinny mieć w swoim składzie co najmniej 3 jednostki badawcze. Ważne jest też, co najmniej70 proc. podmiotów klastra działało w bezpośrednim otoczeniu, tj. w oddaleniu nie większym niż 50 km lub jedna godzina drogi. Po raz pierwszy konkurs ma ruszyć na początku 2015 r. Kolejne jego edycje będą organizowane do 2020 r., nie częściej jednak niż dwa razy w roku. Tytuł KKK będzie przyznawany na trzy lata. Sam udział w konkursie będzie bezpłatny

Jedną z korzyści wynikających z posiadania statutu KKK będzie możliwość skorzystania z preferencyjnych warunków przy aplikowaniu do programów i działań pomocowych. Pod tym względem nowa perspektywa finansowania unijnego 2014-2020 zapowiada się dla klastrów obiecująco. Oprócz bowiem krajowych programów (specjalne programy dla klastrów dofinansowane będą z: Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, Programu Operacyjnego Polska Wschodnia i Regionalnych Programów Operacyjnych), o dofinansowanie na działalność klastrów będzie można ubiegać się w ramach dwóch ogólnounijnych programów: Horyzont 2020 i COSME.

Słów kilka o Śląskim Klastrze NANO

Podpisanie umowy o utworzeniu konsorcjum Śląskiego Klastra „NANO”, nastąpiło w marcu 2013 roku. Śląski Klaster NANO stanowi platformę wzajemnej współpracy środowisk nauki, biznesu, samorządu i instytucji otoczenia biznesu, którego głównym celem jest intensywny rozwój nanonauk i nanotechnologii, co przyczyni się bezpośrednio do podniesienia atrakcyjności gospodarczej regionu. Utworzona platforma to doskonałe miejsce do połączenia i efektywnego wykorzystania skupionego wokół niej potencjału, oraz wypracowywania wspólnych stanowisk dla branży nanotechnologicznej, co stanowić będzie dobrą bazę dla współpracy klastrowej na arenie międzynarodowej.

Do klastra mogą dołączyć wszystkie podmioty, które zainteresowane są rozwojem nanonauk i nanotechnologii poprzez bezpośredni udział w projektach, implementację opracowanej technologii lub też opracowywaniem nowych technologii materiałowych. Aktualnie klaster zrzesza już ponad 40 podmiotów, w tym (oprócz Brante Partners) m.in. Wrocławskie Centrum Badań EIT+, Instytut Zaawansowanych Technologii Wytwarzania czy spółka ARSANIT.

Dlaczego nanotechnologia

Nanotechnologia należy do grona tzw. kluczowych technologii wspomagających (KET, od ang.: „Key Enabling Technologies”) wskazanych przez Komisję Europejską, która po analizie zmian zachodzących na rynkach globalnych, bezpośrednio wpływających na kształt i potencjał różnych gałęzi przemysłu, zidentyfikowała technologie o strategicznym znaczeniu dla przyszłego rozwoju gospodarczego UE . W związku z tym projekty nanotechnologiczne mają szansę na specjalne środki finansowe z programów rozwojowych Unii Europejskiej, szczególnie z inicjatywy Horizon 2020.

Coraz większe, liczone w miliardach dolarów, nakłady na B+R w zakresie nanotechnologii skutkują tym, że rynek znajduje się w fazie dynamicznego rozwoju. W roku 2007 jego wartość wynosiła 11,6 mld dol., a w roku 2011 już 20,1 mld dol., co daje średnioroczną stopę wzrostu wynoszącą 15%. Szacuje się, że w latach 2013-2017 rynek będzie rozwijał się w jeszcze wyższym tempie, wynoszącym 19%.

W Polsce, w 2012 roku na działalność B+R w dziedzinie nanotechnologii przeznaczono 566,5 mln zł (uczelnie wyższe, jednostki badawcze oraz przedsiębiorstwa). Nakłady te powodują, że powstaje coraz większa liczba przedsiębiorstw „nano”. Według raportu GUS w Polsce działało w 2012 roku 48 takich firm, przy czym 29 zajmowało się nanoprodukcją/ przetwórstwem. Wartość sprzedaży wyrobów nanotechnologicznych produkowanych przez te przedsiębiorstwa wyniosła 279 mln zł. Uzyskana marża na tej kategorii wyrobów to 72%. Krajowa sprzedaż stanowiła większość (56,9%).

Podobne wpisy