Wpisz czego szukasz i naciśnij enter. Aby zrezygnować wciśnij Esc.

Metody wyceny technologii

W procesie komercjalizacji technologii często występuje konieczność przeprowadzenia jej wyceny. Stosuje się 3 podstawowe metody wyceny technologii oraz innych aktywów – metoda kosztowa, metoda porównawcza (rynkowa) oraz metoda dochodowa (DCF). Przedstawiamy na czym polega każda z nich oraz jakie są ich wady i zalety.

Metoda kosztowa

Charakterystyka
Zgodnie z metodą kosztową – wartość technologii równa się sumie nakładów poniesionych na jej stworzenie, urynkowienie oraz ochronę. Do tego działania można podejść na dwa sposoby – historycznie lub odtworzeniowo.

W podejściu historycznym sprawdza się jakie wydatki zostały poniesione w przeszłości, a następnie – ile dzisiaj kosztowałoby ich kupienie. Przykładowo, jeśli w prace nad technologią zaangażowanych było 5 specjalistów i zużyto materiałów za 100 tysięcy złotych, a prace te wykonywane były 3 lata temu, to należy sprawdzić ile dzisiaj kosztowałoby zatrudnienie podobnej klasy specjalistów oraz nabycie analogicznych materiałów. Może okazać się, że ceny na rynku uległy zmianie, więc sumowanie historycznego kosztu nie byłoby dobrym rozwiązaniem.

Wg drugiego podejścia do wyceny kosztowej – odtworzeniowego – należy przyjrzeć się kosztom, które teoretycznie trzeba by ponieść, aby stworzyć analogiczną technologię. Zatem nie ważne jest jakie koszty zostały poniesione w przeszłości. To podejście jest zazwyczaj lepsze, niż podejście historyczne. Zazwyczaj, gdy zespół inżynierów wie, co ma stworzyć (w przeciwieństwie do tego, co ma zbadać – co jest domeną zespołów naukowych) i dysponuje dostępem do aktualnej wiedzy, to koszt odtworzenia technologii jest zdecydowanie niższy.

Wady i zalety
Trzeba pamiętać, iż metoda kosztowa nie bierze pod uwagę przepływów pieniężnych jakie wyceniana technologia mogłaby wygenerować. Przez to nie bierze pod uwagę potencjału rynkowego technologii. Co więcej, nie bierze pod uwagę efektywności ponoszonych wydatków (szczególnie w podejściu historycznym). To sprawia, że wartość technologii oszacowana tą metodą może znacząco odbiegać od jej wartości rynkowej (w skrajnych przypadkach może się okazać, że długotrwałe i kosztochłonne prace badawcze mogą nie prowadzić do stworzenia żadnej wartości) technologii.

Niewątpliwą zaletą tej metody jest uniwersalność jej stosowania (brak potrzeby korzystania z zewnętrznych źródeł, ilość koniecznych do przyjęcia założeń ograniczona do minimum).

Kiedy stosować?
– gdy wszystkie inne metody zawiodły
– gdy technologia jest na bardzo wczesnym etapie rozwoju
– gdy technologia może stosunkowo łatwo być skopiowana poprzez obejście patentu
– gdy technologia nie posiada międzynarodowej ochrony patentowej, a na rynku funkcjonują głównie podmioty międzynarodowe.

Metoda porównawcza (rynkowa)

Metoda porównawcza (rynkowa) opiera się na założeniu prawa jednej ceny, w myśl którego dwa porównywalne ze sobą aktywa powinny być przedmiotem transakcji o podobnej wartości. Aby przeprowadzić wycenę tą metodą należy przeanalizować rzeczywiste transakcje kupna-sprzedaży podobnych technologii, które miały miejsce w niedalekiej przeszłości.

Wady i zalety
Zaletą tej metody jest to, że poprzez korzystanie z rzeczywistych danych rynkowych można określić wartość technologii, która jest najbliższa wartości rynkowej. W praktyce jednak ta metoda wyceny jest bardzo rzadko spotykana, gdyż zazwyczaj nie ma możliwości zidentyfikowania porównywalnych transakcji. Wynika to z samej natury technologii, jak również z tego, że informacje o tego typu transakcjach mają zazwyczaj charakter poufny.

Kiedy stosować?

– gdy dostępne są porównywalne i aktualne dane dotyczące podobnych transakcji
– gdy mamy pewność co do wiarygodności dostępnych danych
– gdy technologie porównywalne są przedmiotem częstego obrotu, a cena i warunki transakcji są powszechnie znane uczestnikom rynku

Metoda dochodowa (DCF)

Zgodnie z metodą dochodową, wartość technologii wyznacza suma korzyści finansowych, jakie zostaną osiągnięte dzięki jej zastosowaniu. Oczekiwane przepływy pieniężne są jednak niepewne, między innymi dlatego, że nie wiadomo, czy przedsięwzięcie okaże się sukcesem. Należy w związku z tym odpowiednio zmniejszyć ich wysokość – tzn. zdyskontować przy zastosowaniu odpowiedniej stopy, która zbiorczo określa jak bardzo ryzykowne jest przedsięwzięcie. Im wyższe ryzyko, tym wyższa stopa dyskontowa, a tym samym niższa wartość technologii.

Wady i zalety
Metoda ta pozwala uwzględnić potencjał jaki posiada wyceniana technologia. Umożliwia też przeanalizowanie różnych scenariuszy komercjalizacji – np. jaka będzie wartość jeśli przedsięwzięcie będzie małym sukcesem na skale regionalną, a jaka, gdy będzie sukcesem na skale globalną. Pozwala też prześledzić, skąd rzeczywiście bierze się wartość, co może pomóc w negocjacjach z podmiotami zainteresowanymi komercjalizacją. Jednak liczba wad jest co najmniej tak samo duża, jak liczba zalet. Najbardziej problematyczną kwestią w tej metodzie jest konieczność zastosowania bardzo wielu założeń dotyczących przyszłości technologii – między innymi dotyczących oczekiwanych przychodów, kosztów, zainteresowania klientów. Kwestia ustalenia stopy dyskontowej również stanowi istotny problem – to jakie ryzyko wiąże się z przedsięwzięciem będzie zawsze subiektywnym odczuciem zespołu wyceniającego i właścicieli technologii.

Kiedy stosować?
– gdy technologia znajduje się na wyższych etapach gotowości wdrożeniowej,
– gdy jej przewagi konkurencyjne i atrakcyjność zostały wstępnie zbadane w rzeczywistych kontaktach z potencjalnymi klientami,
– gdy dostępne są wiarygodne dane dotyczące rynku

Wybór metody

Decyzja o wyborze metody wyceny musi każdorazowo być poprzedzona analizą samej technologii, rynku na który jest ona skierowana, jak również tym, w jakim modelu technologia będzie komercjalizowana. Dobrą praktyką jest rozpoczęcie procesu od zastanowienia się nad atrakcyjnością technologii ze strony jej odbiorcy. Jeśli jest ona wysoce atrakcyjna – może w niedługim czasie zostać zastosowana, oczekiwane korzyści finansowe są wysokie, istnieje mocna ochrona patentowa, to warto spróbować przeprowadzić wycenę dochodową. Jeśli jednak etap rozwoju jest niski, atrakcyjność wątpliwa, a sama technologia jest łatwa do skopiowania – lepszą opcją będzie wycena kosztowa.

Jeśli zainteresował Cię temat wyceny technologii lub zastanawiasz się innymi kwestiami dotyczącymi wyceny – napisz do nas na biuro@brante.pl!

Podobne wpisy