Wpisz czego szukasz i naciśnij enter. Aby zrezygnować wciśnij Esc.

SME Instrument – Finansowanie innowacji

Jak wskazują badania Konfederacji Lewiatan, w latach 2010-2012 jakiekolwiek innowacje wdrożyło tylko 34,9% przedsiębiorstw z sektora MSP. Im przedsiębiorstwo mniejsze tym ta wartość niższa. Co więcej większość małych firm nie planuje również wprowadzać innowacji w najbliższej przyszłości. Jaki jest tego powód?
Według przedsiębiorców jedną z większych barier w tym względzie stanowi brak kapitału i zbyt mała wielkość firmy. Ponadto występuje duża awersja MSP do ryzyka. Nie jest to tylko polska przypadłość, stąd też Unia Europejska, postanowiła zmniejszyć udział ryzyka w inwestycjach w innowacje sektora MSP w jej krajach członkowskich i utworzyła program SME Instrument. W jego ramach można uzyskać finansowanie w wysokości nawet 2,5 mln euro na komercjalizację innowacji.

SME Instrument – kto może aplikować?

Aplikować o finansowanie w ramach programu SME Instrument mogą wyłącznie firmy z sektora MSP (pełna definicja). Znaczącym wyróżnikiem, a jednocześnie ułatwieniem względem innych programów unijnych składających się na inicjatywę Horizon 2020, jest fakt, iż aplikować może pojedynczy podmiot a nie konsorcjum składające się co najmniej z trzech parterów, pochodzących z różnych krajów UE (lub państw stowarzyszonych). Nie wyklucza to oczywiście ubiegania się o finansowanie przez konsorcja. Wymóg posiadania statutu przedsiębiorstwa MSP powoduje, że ewentualnym konsorcjantem nie może być jednak jednostka badawcza ani inne tego typu organizacje. Jeśli dany podmiot chce zaangażować takie instytucje musi to zrobić w ramach podwykonawstwa. Warto wspomnieć, że mimo to współpraca nauki z biznesem stanowi jeden z kluczowych elementów strategii rozwoju UE stąd też, zaangażowanie świata nauki (np. obecność naukowca w zespole projektowym) w rozwój zgłaszanego projektu może znacząco zwiększyć szanse na otrzymanie finansowania.

Czy SME Instrument jest odpowiedni dla startupu?

SME Instrument przeznaczony jest dla firm otwartych na rozwój i współpracę międzynarodową. Jeśli chodzi natomiast o startupy to raczej nie należy traktować tego programu jako „kapitał na start”, nie są one wykluczone z aplikowania jednak, jak zaznacza Komisja Europejska, celem programu jest kreacja wzrostu przedsiębiorstw a nie ich tworzenie. Aplikujący podmiot musi dysponować odpowiednimi zasobami (przede wszystkim osobowymi) do realizacji przedsięwzięcia.

Co może być przedmiotem przedsięwzięcia?

Z dofinansowania można skorzystać w przypadku innowacji/technologii/rozwiązania znajdującego się co najmniej na szóstym poziomie gotowości technologicznej (TRL – ang. Technology Readiness Level). Mowa tutaj o momencie rozwoju, gdzie dokonano demonstracji prototypu lub modelu systemu albo podsystemu technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Oznacza to, że kontynuacja prac badawczo-rozwojowych finansowanych w ramach programu musi odbywać się już w środowisku operacyjnym lub produkcyjnym.

Ponadto Komisja Europejska zakreśliła obszary tematyczna (zgodnie z przyjętą strategią rozwoju UE), których dotyczyć muszą zgłaszane projekty. Są to:

SME space research and development (Zachęcenie małych i średnich przedsiębiorstw do badań nad technologiami kosmicznymi i kosmonautycznymi)
Resource-efficient eco-innovative food production and processing (Ekologiczno-innowacyjna produkcja żywności)
Open Disruptive Innovation Scheme (implemented through the SME instrument) (Innowacje w zakresie technologii informatycznych, e-usług, gier.)
Supporting SMEs efforts for the development – deployment and market replication of innovative solutions for blue growth (Projekty o wysokim potencjale rozwoju związane z oceanami, morzami i wybrzeżami. Np. biotechnologia wodna, uprawy)
Small business innovation research for Transport (Projekty związane z technologiami transportowymi, kwestiami ekologii w transporcie oraz rozwiązaniami dla transportu publicznego.)
Boosting the potential of small businesses for eco-innovation and a sustainable supply of raw materials (Działania na rzecz poprawy łańcucha dostaw. Zwiększenie potencjału małych firm poprzez wykorzystanie ekologicznych i innowacyjnych rozwiązań zrównoważonego dostarczania produktów i materiałów.)
Clinical research for the validation of biomarkers and/or diagnostic medical devices (Badanie kliniczne wykrytych już potencjalnych biomarkerów, poprzez co zwiększenie ich dostępności oraz używalności. Opracowywanie nowych urządzeń diagnostycznych. – Dofinansowanie w zakresie badań klinicznych wynosi 100 % wartości projektu)
Accelerating the uptake of nanotechnologies, advanced materials or advanced manufacturing and processing technologies by SMEs (Wspieranie rozwoju nanotechnogii, zaawansowanych materiałów, skomplikowanego przemysłu i procesów technologicznych)
SME-boosting biotechnology-based industrial processes driving competitiveness and sustainability (Zwiększenie konkurencyjności danej branży poprzez wykorzystanie biotechnologii)
Stimulating the innovation potential of SMEs for a low carbon energy system (Działania, np. odnawialne źródła energii, w celu budowy niskoeminisyjnego systemu energetycznego.)
Protection of Urban soft targets and critical infrastructures (Ochrona i bezpieczeństwo obszarów zurbanizowanych i miejsc publicznych podatnych na niebezpieczeństwa.)
SME business model innovation (Poszukiwanie nowych rozwiązań biznesowych dopasowanych do branży oraz do rynku docelowego)
Innovative mobile e-government applications by SMEs (Innowacyjne, mobilne usługi publiczne . E-usługi, aplikacje mobilne)
Dwa ostatnie obszary będą dostępne do aplikacji od roku 2015.

Jak działa SME Instrument

SME Instrument składa się z trzech faz, różniących się od siebie zakresem tematycznym oraz wielkością otrzymanej pomocy. Jak wskazuje poniższy rysunek, Faza I służy ocenie zasadności komercjalizacji innowacji. Jej wynikiem będzie uzyskanie studium wykonalności oraz biznesplanu. W ramach studium wykonalności można wykonać takie prace jak: analiza ryzyka, analiza rynku, poszukiwanie partnerów, analiza polityki zarządzania własnością intelektualną, itp. Na działania w trakcie fazy pierwszej można otrzymać maksymalnie 50 tys. euro finansowania (ryczałtowego), projekt natomiast musi się zakończyć w ciągu 6 miesięcy. Wnioskowanie w tej fazie zostało maksymalnie uproszczone a objętość części głównej wniosku nie przekracza 10 stron.

SME
Schemat SME Instrument

Faza II stanowi niejako kontynuację Fazy I, z tym że jej rezultatem jest osiągnięcie produktu gotowego do wejścia na rynek. Działania w ramach Fazy II obejmują głównie badania rozwojowe nad technologią (prototypowanie, skalowanie, pilotaż, miniaturyzacja itp.). Jej realizacja powinna trwać 12-24 miesiące, a wysokość możliwego do uzyskania finansowania wynosi 0,5-2,5 mln euro (udział pomocy wynosi 70%, a w wyjątkowych przypadkach 100%).

Dany podmiot może aplikować bezpośrednio do Fazy II, przy czym podmioty które pozytywnie przeszły Fazę I, będą miały większą szansę pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Ocena wniosku trwa od 2 (Faza I) do 4 miesięcy (Faza II) licząc od daty kończącej dany konkurs. W obu fazach wnioski oceniane są na podstawie trzech szerokich kryteriów: Impact, Excellence, Implementation. Aby zostać sklasyfikowanym na liście rankingowej należy osiągnąć 4 z 5 możliwych do uzyskania punktów w każdej z kategorii.

Cały Program Horizon 2020 i SME Instrument cechuje zupełnie inna niż w Polsce filozofia oceniania wniosków o dofinansowanie. Różni się również proces przyznawania dotacji. W ramach SME Instrument Wnioskodawcy nie są oceniani na podstawie ściśle określonej instrukcji wypełniania wniosku, określonego szablonu oceny czy też bardzo konkretnych (i często nieprzemyślanych) kryteriów punktowych. Jak wspomniano powyżej kryteria w SME Instrument są bardzo szerokie i odnoszą się bardziej do samej koncepcji biznesowej, potencjału wnioskodawcy niż stricte do projektu.

Oczywiście innowacyjny pomysł jest podstawą wniosku, jednak nie stanowi on całości. Istotnymi elementami jest również pozycja firmy na rynku, jej przewagi konkurencyjne a także pomysł na skomercjalizowanie rozwiązania. Lista rankingowa jest konfrontowana z ilością przewidzianych środków w danym wezwaniu dla danego obszaru. Wezwania do nadsyłania wniosków są wyznaczone w każdym kwartale danego roku. Warto nadmienić, iż dany podmiot może uczestniczyć tylko w jednym postępowaniu aplikacyjnym w jednym wezwaniu. Dopiero po otrzymaniu odpowiedzi może aplikować (do innej fazy lub kolejny raz do tej samej). Podmioty mogą natomiast jednocześnie startować w innych konkursach związanych z Horizon 2020 czy innymi inicjatywami UE.

Faza III dotyczy natomiast coachingu oraz wsparcia w postaci ułatwienia dostępu do instrumentów finansowych takich jak pożyczki, kredyty, gwarancje oraz finansowanie venture capital. Jest to już faza związana z ostatnim etapem komercjalizacji.

Jak widać, zarówno Faza III jak i dwie pozostałe stanowią odpowiedź na podnoszone przez małych przedsiębiorców kwestie utrudniające im wdrażanie innowacji. SME Instrument to źródło kapitału i minimalizacji ryzyka związanego z komercjalizacją nowych rozwiązań. Na szersze omówienie jego efektów nadejdzie jeszcze czas. Zainteresowanie zdecydowanie przewyższa przewidywaną ilość finansowanych projektów. Rywalizacja jest zatem zacięta, jednak cel jest zdecydowanie wart zachodu.

W przypadku pytań związanych z finansowaniem w ramach programu SME Instrument zapraszamy do kontaktu. Zachęcamy również do śledzenia kolejnych wpisów na naszym blogu.

Zdjęcie stworzone przez graur razvan ionut / licencja creative commons www.freedigitalphotos.net

Podobne wpisy